Temel bilgiler

URL Nedir, Ne Demek? Açılımı, Bölümleri ve Örnekleri

URL nedir, ne demek? URL'nin açılımı Uniform Resource Locator'dır. Tüm bölümleri, 17 gerçek URL örneği ve sahte linkleri ayırt etme yolları bu rehberde.

Team U2L • 18 dakikalık okuma

Kısa cevap: URL, internetteki bir kaynağın (örneğin bir web sayfasının, görselin, dosyanın veya e-posta gelen kutusunun) adresidir. Açılımı Uniform Resource Locator'dır. Tarayıcınıza kaynağın nerede olduğunu ve ona nasıl ulaşacağını söyleyen standart bir biçimde yazılır. Örnek: https://u2l.ai/url-shortener.

Tıkladığınız her link, okuttuğunuz her QR kod ve tarayıcıya yazdığınız her adres bir URL'dir. Her gün onlarcasını kullanırsınız ama çoğu insan bir URL'ye hiç dikkatlice bakmaz. Yazık, çünkü bir URL size çok şey anlatır: gerçekte hangi sitede olduğunuzu, sayfanın ne olduğunu, hangi verilerin aktarıldığını ve bazen sizi oraya kimin gönderdiğini.

Bu rehber, “URL nedir, ne demek?” sorusunu açılımıyla birlikte yanıtlıyor, bir URL'yi bölümlerine ayırıyor, kopyalayabileceğiniz 17 gerçek örnek veriyor ve URL'leri, sahte olanları fark edebileceğiniz kadar iyi okumayı öğretiyor.

Bu rehberde

URL Ne Demek? URL'nin Açılımı

URL, Uniform Resource Locator ifadesinin kısaltmasıdır (Türkçesiyle “Tekdüzen Kaynak Bulucu”). URL'nin açılımı budur ve bu ifadedeki her kelimenin belirli bir görevi vardır:

  • Uniform (tekdüzen): Her URL aynı sözdizimini izler; böylece herhangi bir tarayıcı, uygulama veya sunucu herhangi bir URL'yi okuyabilir.
  • Resource (kaynak): URL'nin işaret ettiği şey. Genellikle bir web sayfasıdır ama bir görsel, video, PDF, API uç noktası (endpoint), e-posta adresi veya telefon numarası da olabilir.
  • Locator (bulucu): Yazılıma kaynağın nerede bulunduğunu ve ona nasıl ulaşılacağını, yani hangi protokolün kullanılacağını söyler.

Gündelik dilde URL'ye “web adresi” ya da “link adresi” de denir. Bir linki kopyalayıp bir mesaja yapıştırdığınızda, yapıştırdığınız metin bir URL'dir. Çoğulu ise “URL'ler” olarak yazılır.

Unutmayın: URL bir adrestir, gösterdiği şeyin kendisi değildir. Aynı sayfanın birden fazla URL'si olabilir (www ile veya onsuz, izleme etiketleriyle, bir kısa link üzerinden); site sahibi sayfayı değiştirirse de tek bir URL zaman içinde farklı içerikler gösterebilir.

URL'nin Bölümleri

Aşağıda yaygın bölümlerin hepsini kullanan bir URL var. Karşılaştığınız URL'lerin çoğu bu bölümlerin yalnızca bazılarını kullanır.

https://shop.example.com:8443/products/shoes?color=blue&size=9#reviews
Bölüm Örnekte Ne işe yarar Zorunlu mu?
Şema (protokol) https:// Tarayıcıya kaynağı nasıl getireceğini söyler. https, şifreli HTTP demektir. Diğer şemalara http, mailto, tel ve file örnek verilebilir. Evet
Alt alan adı shop. Alan adı sahibinin bir siteyi bölümlere ayırmak için oluşturduğu isteğe bağlı bir ön ek. En bilineni www ön ekidir. Hayır
Alan adı example Birinin kaydettirdiği ad. TLD ile birlikte (example.com) web sitesini tanımlar. Evet, web URL'lerinde
Üst düzey alan adı (TLD) .com Host adının son etiketi. Genel TLD'lere .com ve .org, ülke kodlu TLD'lere ise .uk, .in ve .ai (Anguilla) örnek verilebilir. Evet, web URL'lerinde
Port :8443 Sunucudaki ağ “kapısı”. Tarayıcılar https için 443, http için 80 numaralı portu varsayar; bu yüzden port numarasını nadiren görürsünüz. Hayır
Yol (path) /products/shoes Sitedeki sayfayı veya dosyayı belirtir; bilgisayardaki klasörler gibi düzenlenir. Hayır (varsayılan değer /)
Sorgu dizesi (query string) ?color=blue&size=9 Sunucuya iletilen, & ile birbirine bağlanmış key=value çiftleri biçimindeki ek veriler. Arama terimleri, filtreler ve izleme etiketleri için kullanılır. Hayır
Fragment (çapa) #reviews Sayfanın belirli bir bölümüne atlar. Tarayıcı tarafından işlenir ve asla sunucuya gönderilmez. Hayır

Şema: http ve https

Şema en başta yer alır ve iki nokta üst üste ile biter. Web sayfalarında şema http veya https olur ve ardından // gelir. https içindeki s, tarayıcınızla sunucu arasındaki bağlantının şifreli olduğu anlamına gelir; böylece aynı WiFi ağındaki hiç kimse gönderdiğiniz ve aldığınız verileri okuyamaz ya da değiştiremez. Tarayıcılar düz http sayfalarını “Güvenli değil” olarak işaretler; sitelerin çoğunun https kullanmaya geçmesinin nedeni de budur.

Her şema // kullanmaz. E-posta, telefon ve veri (data) URL'leri yalnızca şema ve iki nokta üst üste ile başlar: mailto:, tel:, data:. Uygulamaların kendileri için kaydettiği şemalar da dahil olmak üzere şemaları daha ayrıntılı öğrenmek isterseniz hepsini URI şemaları rehberimizde bulabilirsiniz.

Host: alt alan adı, alan adı ve TLD

Alt alan adı, alan adı ve TLD birlikte host (ana makine adı) denen kısmı oluşturur; örneğin shop.example.com. Bu kısmı sağdan sola okuyun:

  1. .com üst düzey alan adıdır.
  2. example.com kayıtlı alan adıdır. Bu alan adına sahip olan kişi veya kurum, onun solunda kalan her şeyi kontrol eder.
  3. shop, example.com alan adının sahibinin oluşturduğu bir alt alan adıdır.

Sağdan sola okuma alışkanlığı, edinebileceğiniz en faydalı URL becerisidir; çünkü gerçek bir siteyi sahtesinden bu şekilde ayırt edersiniz (bu konuya aşağıda ayrıntılı olarak değineceğiz). Host büyük/küçük harfe duyarlı değildir; yani EXAMPLE.com ile example.com aynı sitedir. Host, bir ad yerine 192.168.1.1 gibi doğrudan bir IP adresi de olabilir.

Sorgu dizesi ve URL parametreleri

? işaretinden sonra gelen (ve varsa # işaretinden önce kalan) her şeye sorgu dizesi (query string) denir. Sorgu dizesi, URL parametrelerini & ile ayrılmış key=value çiftleri halinde taşır:

?q=running+shoes&page=2&sort=price

Bu örnekte üç parametre var: q parametresinin değeri running shoes, page parametresinin değeri 2, sort parametresinin değeri ise price. Bazı parametreler sayfanın ne gösterdiğini değiştirir (arama terimleri, filtreler, sayfa numaraları). Bazıları ise yalnızca ziyaretin nereden geldiğini kaydeder; pazarlamacıların analitik için eklediği utm_source, utm_medium ve utm_campaign etiketleri bu türdendir. Bunları UTM parametreleri rehberimiz açıklıyor; UTM Oluşturucu ise sizin yerinize yazıyor.

Fragment (çapa)

# işaretine ve ondan sonra gelen her şeye fragment denir; çapa (anchor) veya hash olarak da bilinir. Fragment, sayfanın içindeki bir noktayı, genellikle id değeri eşleşen bir öğeyi gösterir ve tarayıcı oraya kaydırır. Tarayıcılar fragment'i sunucuya hiç göndermez; bu yüzden fragment'i değiştirmek sayfayı yeniden yüklemez.

Bunun daha yeni bir çeşidi metin fragment'idir (text fragment): #:~:text= ifadesinin ardından sayfadaki kelimeler yazılır. https://example.com/guide#:~:text=step%203 adresini açtığınızda tarayıcı o sayfadaki ilk “step 3” ifadesine kaydırır ve onu vurgular. Chrome, Edge, Safari ve Firefox'un güncel sürümlerinin hepsi metin fragment'lerini destekler.

Herhangi bir URL'nin bölümlerini görün. Bir link yapıştırın; URL ayrıştırıcı şemayı, host'u, yolu, her sorgu parametresini ve fragment'i ayırıp derli toplu bir tabloda gösterir.

URL ayrıştırıcıyı aç

URL Örnekleri

URL'ler yalnızca web sayfaları için değildir. Aşağıda gündelik olanlardan sıra dışı olanlara kadar 17 gerçek biçim var. Kendi bilgilerinizi yerleştirdiğinizde hepsi çalışır.

Tür Örnek URL Ne işe yarar
Ana sayfa https://www.example.com Bir sitenin ana sayfasını açar. Yol varsayılan olarak / olur.
Sitedeki bir sayfa https://example.com/blog/what-is-a-url Belirli bir sayfayı açar.
Dosya https://example.com/files/menu.pdf Bir PDF'i açar veya indirir.
Arama sorgusu https://www.google.com/search?q=what+is+a+url q parametresi arama terimini taşır. + bir boşluk yerine geçer.
Birden fazla parametre https://example.com/shoes?color=blue&size=9&sort=price Bir ürün listesini filtreler ve sıralar.
Fragment (çapa) https://example.com/guide#step-3 Sayfayı açar ve id="step-3" olan bölüme atlar.
Metin fragment'i https://example.com/guide#:~:text=step%203 “step 3” kelimelerine kaydırır ve onları vurgular.
UTM etiketleri https://example.com/sale?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=spring Analitik aracınıza ziyaretin bahar e-postasından geldiğini bildirir.
Port numaralı http://localhost:3000 3000 numaralı portta çalışan yerel bir geliştirme sunucusu.
IP adresi http://192.168.1.1 Tipik bir ev yönlendiricisinin (router) yönetim sayfası. Host bir ad değil, IP adresidir.
Alt alan adı https://docs.example.com/start Bir sitenin aynı alan adı altında çalışan ayrı bir bölümü.
E-posta mailto:hello@example.com?subject=Hello O adrese, konusu önceden doldurulmuş yeni bir e-posta açar.
Telefon tel:+15555550123 Telefonda arama başlatır.
Kısa mesaj (SMS) sms:+15555550123 O numaraya yeni bir SMS açar.
FTP ftp://ftp.example.com/pub/file.zip Bir FTP sunucusundaki dosya. Chrome ve Firefox yerleşik FTP desteğini 2021'de kaldırdı; bu yüzden bir FTP uygulamasına ihtiyacınız olur.
Yerel dosya file:///C:/Users/you/Documents/report.pdf Kendi bilgisayarınızdaki bir dosya. Üç eğik çizgi, host kısmının boş olduğunu gösterir.
Veri URL'si (data URL) data:,Hello%2C%20World%21 İçeriğin kendisini taşır; burada “Hello, World!” metnini.

Bunlardan birine hemen mi ihtiyacınız var? E-posta ve telefon biçimlerini sizin için mailto link oluşturucu ile tel ve SMS link oluşturucu hazırlar.

Bir URL'yi Açtığınızda Neler Olur?

Bir URL yazıp Enter tuşuna bastığınızda kısa bir dizi adım başlar:

  1. Ayrıştırma. Tarayıcı URL'yi bölümlerine ayırır. Şema olmadan bir şey yazdıysanız bir şema ekler ya da yazdığınızı arama olarak değerlendirir.
  2. Host adını çözümleme. Bir DNS sorgusu, host adını (example.com) bir sunucunun IP adresine dönüştürür.
  3. Bağlantı kurma. Tarayıcı bu sunucuya ilgili port üzerinden (https için 443) bağlanır ve şifrelemeyi başlatır.
  4. İstek gönderme. Tarayıcı yolu ve sorgu dizesini ister. Fragment ise tarayıcıda kalır.
  5. Yanıt. Sunucu sayfayı, başka bir URL'ye yönlendirmeyi (301 veya 302 durum kodu) ya da 404 Not Found gibi bir hatayı geri gönderir.
  6. Görüntüleme. Tarayıcı sayfayı gösterir ve bir fragment varsa oraya kaydırır.

Kısa linkler, taşınmış sayfalar ve http adreslerinin https adreslerine yükseltilmesi yönlendirmeler sayesinde çalışır. URL yönlendirmelerinin nasıl çalıştığını anlatan rehberimiz bunları adım adım açıklıyor; 301 ve 302 yönlendirmeleri yazımız da hangisini kullanmanız gerektiğini ele alıyor.

URL, URI ve URN Arasındaki Fark

Bu üç terim birbiriyle örtüştüğü için pek çok kişinin kafasını karıştırır.

Terim Açılımı Nedir Örnek
URI Uniform Resource Identifier (Tekdüzen Kaynak Tanımlayıcı) Bir kaynağı tanımlayan her türlü karakter dizisi. Hepsini kapsayan üst terim. https://example.com/page, urn:isbn:0451450523
URL Uniform Resource Locator (Tekdüzen Kaynak Bulucu) Kaynağın nerede olduğunu ve ona nasıl ulaşılacağını da belirten bir URI. https://example.com/page
URN Uniform Resource Name (Tekdüzen Kaynak Adı) Bir kaynağa, nerede olduğunu belirtmeden kalıcı bir ad veren URI. urn:isbn:0451450523 (bir kitabın ISBN numarası)

Her URL bir URI'dir, ancak her URI bir URL değildir. Yukarıdaki URN belirli bir kitabı (The Last Unicorn) tanımlar; ama bir konumu olmadığı için onu tarayıcıya yapıştırıp kitabı okuyamazsınız. Ortak sözdizimi, IETF tarafından yayımlanan RFC 3986 belgesinde tanımlanır; tarayıcıların izlediği WHATWG URL Standardı ise her şeye basitçe URL der. Günlük kullanımda neredeyse her durumda doğru kelime “URL” olur.

URL ile Alan Adı Arasındaki Fark

Alan adı, URL'nin bir parçasıdır; URL ile aynı şey değildir.

Alan adı URL
Nedir Bir web sitesinin adı Tek bir kaynağın tam adresi
Örnek u2l.ai https://u2l.ai/url-shortener
Neleri içerir Bir ad ve bir TLD Şema, host, yol ve isteğe bağlı olarak port, sorgu ve fragment
Nasıl edinilir Bir kayıt kuruluşu (registrar) aracılığıyla kaydettirir ve yenilersiniz Kontrol ettiğiniz bir alan adı altında istediğiniz kadar oluşturursunuz
Neyi gösterir DNS aracılığıyla bütün bir siteyi Belirli bir sayfayı, dosyayı veya eylemi

Yani u2l.ai bir alan adıdır, https://u2l.ai/url-shortener ise bu alan adındaki bir URL'dir. Eğlenceli bir ayrıntı: .ai, Anguilla'nın ülke kodlu TLD'sidir ve pek çok yapay zeka (AI) şirketi malum sebepten bu uzantıyla alan adı kaydettirir.

Mutlak ve Göreli URL'ler

Mutlak URL eksiksizdir. Şemayı ve host'u içerdiği için her yerde çalışır: https://example.com/pricing.

Göreli URL ise bazı bölümleri dışarıda bırakır ve bunları, içinde bulunduğu sayfanın (temel URL'nin) tamamlamasına dayanır. Web siteleri kendi HTML kodlarında göreli URL'ler kullanır; çünkü bunlar daha kısadır ve alan adı değişse bile çalışmaya devam eder.

Geçerli sayfa https://example.com/blog/what-is-a-url ise tarayıcı yaygın göreli URL'leri şöyle çözümler:

Göreli URL Çözümlendiği adres
/pricing https://example.com/pricing
related-post https://example.com/blog/related-post
../about https://example.com/about
?page=2 https://example.com/blog/what-is-a-url?page=2
#faq https://example.com/blog/what-is-a-url#faq
//cdn.example.com/logo.png https://cdn.example.com/logo.png

İpucu: Web sitenizin dışına çıkan her şey mutlak URL gerektirir. E-postalarda, sosyal medya gönderilerinde, sohbet mesajlarında, PDF'lerde ve QR kodlarda çözümlemenin dayanacağı bir temel sayfa yoktur; bu yüzden tek başına /pricing hiçbir yere götürmez.

URL Kodlaması (Yüzde Kodlaması)

URL'ler yalnızca sınırlı bir karakter kümesi içerebilir: harfler, rakamlar ve birkaç sembol. Boşluklar ve İngilizce alfabede bulunmayan harfler de dahil olmak üzere geri kalan her şeyin yüzde kodlamasıyla (percent-encoding) yazılması gerekir: Karakterin her baytı, bir % işareti ve onu izleyen iki onaltılık (hexadecimal) basamakla değiştirilir.

URL içinde bir görevi olan semboller (?, #, &, =, /) de yapının değil verinin parçası olduklarında kodlanmalıdır. R&D için yapılan bir arama R%26D olarak gönderilmelidir; aksi halde & yeni bir parametre başlatır.

Karakter Kodlanmış hali Neden kodlanmalı
Boşluk %20 (veya sorgu dizelerinde +) URL'lerde boşluğa izin verilmez
& %26 Parametreleri ayırır
# %23 Fragment'i başlatır
? %3F Sorgu dizesini başlatır
/ %2F Yol bölümlerini ayırır
% %25 Kodlanmış bir karakteri başlatır
+ %2B Sorgu dizelerinde boşluk anlamına gelir
é %C3%A9 ASCII dışı harfler UTF-8 baytları olarak kodlanır

İnsanların takıldığı iki nokta var. Birincisi, aynı boşluk bulunduğu yere göre %20 veya + olarak görünebilir ve ikisi de doğrudur. İkincisi çift kodlama (double encoding): Zaten kodlanmış bir URL bir kez daha kodlanırsa %20 ifadesi %2520 olur ve link bozulur. URL kodlayıcı ve çözücü, bir metnin iki durumda da tam olarak nasıl göründüğünü gösterir.

Latin dışı karakterler içeren alan adları ise Punycode adlı farklı bir sistem kullanır; bu sistem onları xn-- ile başlayan ASCII adlara dönüştürür. Punycode dönüştürücü her iki yönde de dönüştürme yapar.

URL Nasıl Bulunur ve Kopyalanır?

Bilgisayarda (Chrome, Edge, Firefox, Safari)

  1. Tarayıcının üst kısmındaki adres çubuğuna tıklayın. Kısayol Windows'ta Ctrl + L (Chrome'da Alt + D ve F6 da çalışır), Mac'te ise Cmd + L tuşlarıdır.
  2. URL'nin tamamı seçilir. Kopyalamak için Ctrl + C (veya Cmd + C) tuşlarına basın.

Tarayıcılar gösterdikleri adresi çoğu zaman kısaltır. Chrome, siz adres çubuğuna tıklayana kadar https:// ve www kısımlarını gizler. Tam adresi her zaman görmek için adres çubuğuna sağ tıklayın ve Her zaman URL'leri tam olarak göster seçeneğini belirleyin. Mac'teki Safari'de Safari > Ayarlar > İleri Düzey bölümüne gidin ve web sitesinin tam adresini gösteren seçeneği açın.

Bir linki açmadan kopyalamak için linke sağ tıklayın ve kopyalama seçeneğini belirleyin (Chrome'da bu seçeneğin adı Bağlantı adresini kopyala). Bir görselin adresi içinse görsele sağ tıklayıp Chrome'da Resim adresini kopyala seçeneğini belirleyin.

iPhone ve iPad'de (Safari)

  • Adres çubuğunu basılı tutun, ardından Kopyala seçeneğine dokunun.
  • Ya da Paylaş düğmesine dokunup Kopyala seçeneğini belirleyin.
  • Sayfadaki bir linki kopyalamak için linki basılı tutun, ardından Bağlantıyı Kopyala seçeneğine dokunun.

Android'de (Chrome)

  • Adres çubuğuna dokunun, ardından URL'nin yanındaki kopyalama simgesine (üst üste binen iki kare) dokunun.
  • Sayfadaki bir linki kopyalamak için linki basılı tutun, ardından Bağlantı adresini kopyala seçeneğine dokunun.

Uygulamaların içinde

YouTube, Instagram, TikTok, Spotify ve Google Haritalar gibi uygulamalar adres çubuğu göstermez. Gönderide, videoda veya mekanda Paylaş seçeneğine, ardından Bağlantıyı kopyala seçeneğine dokunun. Elde ettiğiniz şey, her yere yapıştırabileceğiniz normal bir URL'dir.

Kimlik avı (phishing) linkleri neredeyse doğru görünerek işe yarar. Birkaç alışkanlık edinirseniz onları yakalamak kolaylaşır.

1. Gerçek alan adını bulun. Host'a (:// ile sonraki / arasındaki kısma) bakın ve onu sağdan sola okuyun. Kayıtlı alan adı, TLD'nin hemen önündeki addır. Onun solundaki her şey, sahibinin istediği gibi belirleyebileceği bir alt alan adıdır; buna başka bir şirketin adı da dahildir:

https://yourbank.com.secure-login.xyz/account

Bu URL “yourbank.com” ile başlıyor ama secure-login.xyz alan adına ait. Bankanın bununla hiçbir ilgisi yok.

2. Birbirine benzeyen karakterleri kontrol edin. Yan yana duran rn harfleri m gibi görünür; sıfır O harfine, küçük l ise büyük I harfine benzer. Saldırganlar, Latin harfleriyle birebir aynı görünen başka alfabelerin harflerini kullanarak da alan adı kaydedebilir; buna homograf saldırısı denir. Tarayıcılar şüpheli adların çoğunu Punycode olarak gösterir; bu yüzden tanıdık bir marka beklediğiniz yerde xn-- ile başlayan bir adres görmek bir tehlike işaretidir. Punycode dönüştürücü, böyle bir adda gerçekte ne yazdığını ortaya çıkarır.

3. @ işaretine dikkat edin. https://yourbank.com@203.0.113.7/login adresinde @ işaretinden önceki her şey kullanıcı adı olarak değerlendirilir. Gerçek host 203.0.113.7 adresidir.

4. Yoldaki marka adlarını dikkate almayın. https://example.net/yourbank/login, example.net üzerindeki bir sayfadır. Yola bir marka adı eklemenin hiçbir maliyeti yoktur.

5. Tek başına asma kilide güvenmeyin. https, bağlantının şifreli olduğu anlamına gelir. Sitenin dürüst olup olmadığı hakkında hiçbir şey söylemez; kimlik avı siteleri de https kullanır.

6. Kısa linkleri önce genişletin. Kısa link, yapısı gereği hedefini gizler. Nereye gittiğini görmek için onu URL genişleticiye yapıştırın ya da her yönlendirmeyi takip edip son sayfayı tarayan Link Güvenlik Kontrolü aracından geçirin.

İpucu: Bilgisayarda imleci bir linkin üzerine getirdiğinizde çoğu tarayıcı, siz tıklamadan önce gerçek URL'yi pencerenin alt köşesinde gösterir. Telefonda adresi önizlemek için linki basılı tutun. Eksiksiz bir kontrol listesi için bir linkin güvenli olup olmadığını nasıl kontrol edeceğinizi anlatan rehberimize göz atın.

Uzun URL ve Kısa URL

Uzun URL'ler internette olağandır. Ürün sayfaları, arama sonuçları ve izleme etiketi taşıyan her şey kolayca 100 karakteri aşabilir. İnsanların okumak yerine tıkladığı bir web sitesinin içinde bu sorun değildir. Sorun, birinin URL'yi görmesi, yazması, söylemesi veya okutması gerektiğinde başlar:

  • Sosyal medya gönderileri ve mesajlar: Uzun ve parametrelerle dolu bir URL spam gibi görünür ve karakter sınırını yiyip bitirir.
  • Basılı materyaller ve QR kodlar: Kimse bir el ilanındaki 120 karakterlik adresi elle yazmaz; üstelik karakter sayısı arttıkça QR kod da daha yoğun hale gelir.
  • Sesli kanallar: Podcast'ler, videolar ve radyo, dinleyicinin aklında tutabileceği bir şeye ihtiyaç duyar.
  • Etiketli linkler: UTM parametreleri linkleri uzatır ve çirkinleştirir ama izleme için yine de onlara ihtiyacınız vardır.

Kısa URL bu sorunu çözer. Uzun URL'ye yönlendiren derli toplu bir linktir; böylece hedef adres ve izleme etiketleri olduğu gibi korunur. URL kısaltma nedir yazımız, bu yönlendirmenin nasıl çalıştığını anlatıyor.

U2L AI ile kısa link oluşturmak ücretsizdir ve kayıt gerektirmez. Kısa alan adı (u2l.ai veya u.gy) hedefe göre otomatik olarak seçilir. Ücretsiz bir hesap, tıklama analitiği ve link yönetimi ekler; özel alan adları ise ücretli planlarda kullanılabilir. Link basılı bir materyalde kullanılacaksa onu QR Kod Oluşturucu ile bir QR koda dönüştürün.

Kendi sitenizdeki linkleri kısaltmayın. Site içi linklerde, gezinme menülerinde ve kanonik URL'lerde gerçek adres kullanılmalıdır.

Uzun bir URL'yi kısaltın. Herhangi bir linki yapıştırın ve paylaşmak için kısa bir link alın; ücretsiz ve kayıt olmadan.

URL kısalt

URL'nin Kısa Tarihçesi

Tarih Önemli gelişme
1989 Tim Berners-Lee, CERN'de adreslerle birbirine bağlanan belgeler üzerine kurulu World Wide Web'i önerir.
Haziran 1994 “Universal Resource Identifiers in WWW” başlıklı RFC 1630, ilk dönem web'in kullandığı adres sözdizimini tanımlar.
1994 IETF terimleri standartlaştırırken “Universal” kelimesinin yerini “Uniform” alır.
Aralık 1994 Tim Berners-Lee, Larry Masinter ve Mark McCahill'in yazdığı RFC 1738, Uniform Resource Locator'ları resmi olarak tanımlar.
Ocak 2005 RFC 3986, bugün hâlâ IETF standardı olan genel URI sözdizimini belirler.
Bugün Tarayıcılar, URL'leri gerçekte nasıl ayrıştırdıklarına uyacak şekilde yazılmış, sürekli güncellenen bir standart (living standard) olan WHATWG URL Standardı'nı izler.

İlginç bir bilgi: Berners-Lee 2009'da The New York Times'a, http: ifadesinden sonraki iki eğik çizginin gereksiz olduğunu ve web adreslerini olması gerekenden uzun hale getirdiğini söyledi. Yine de bu çizgiler kalıcı oldu ve o günden bu yana milyarlarca insan onları yazdı.

Önemli Noktalar

  • URL'nin açılımı: Uniform Resource Locator, yani internetteki bir kaynağın adresi.
  • Bölümler: şema, alt alan adı, alan adı, TLD, port, yol, sorgu dizesi ve fragment. Bir web adresi için yalnızca şema ve host gerekir.
  • Host'u sağdan sola okuyarak gerçek alan adını bulun. Sahte bir linki fark etmenin en hızlı yolu budur.
  • URL ve alan adı: Alan adı siteyi adlandırır, URL ise o sitedeki tek ve belirli bir kaynağı gösterir.
  • Kodlama: Boşluklar ve özel karakterler %20 gibi % kodlarına dönüşür.
  • Paylaşma: Sitenizin dışında mutlak URL'ler kullanın; insanların linki okuması, yazması, söylemesi veya okutması gerektiğinde ise kısa link tercih edin.

URL'lerden oluşturulan linkler hakkında daha fazla bilgi için hyperlink nedir yazımızı okuyun ya da URL ayrıştırıcıyı açıp merak ettiğiniz herhangi bir adresi parçalarına ayırın.

Sıkça Sorulan Sorular

URL'nin açılımı nedir?

URL'nin açılımı Uniform Resource Locator'dır. İnternetteki bir kaynağı, örneğin bir web sayfasını, görseli, dosyayı veya e-posta adresini bulmak ve açmak için kullanılan standart adres biçimidir.

URL'ye örnek verir misiniz?

https://en.wikipedia.org/wiki/URL bir URL'dir. Bu adreste bir şema (https), bir host (en.wikipedia.org) ve bir yol (/wiki/URL) bulunur. Diğer geçerli URL örnekleri arasında mailto:hello@example.com ve tel:+15555550123 sayılabilir.

URL'nin bölümleri nelerdir?

Tipik bir web URL'si en fazla sekiz bölümden oluşur: şema (https://), alt alan adı (www.), alan adı, üst düzey alan adı (.com), port (:443), yol (/page), sorgu dizesi (?key=value) ve fragment (#section). Bunlardan yalnızca şema ve host zorunludur.

URL ile alan adı aynı şey mi?

Hayır. Alan adı (örneğin example.com) bütün bir web sitesinin adıdır. URL ise o sitedeki belirli bir kaynağın tam adresidir (örneğin https://example.com/pricing); şemayı, yolu ve varsa parametreleri de içerir.

URL ile URI arasındaki fark nedir?

URI (Uniform Resource Identifier), bir kaynağı tanımlayan her türlü karakter dizisidir. URL ise kaynağın nerede olduğunu ve ona nasıl ulaşılacağını da söyleyen bir URI türüdür. Her URL bir URI'dir, ancak urn:isbn:0451450523 gibi yalnızca ad içeren bir URI, URL değildir.

Bir web sitesinin URL'sini nerede bulurum?

URL, tarayıcınızın üst kısmındaki adres çubuğunda yer alır. Bilgisayarda adres çubuğuna tıklayın (veya Ctrl+L, Mac'te Cmd+L tuşlarına basın) ve adresi kopyalayın. Telefonda adres çubuğunu basılı tutun ya da Paylaş'a, ardından Kopyala'ya dokunun.

URL'de neden %20 var?

%20, boşluk karakterinin yüzde kodlamasıyla (percent-encoding) yazılmış halidir. URL'lerde boşluk olduğu gibi yer alamaz; bu yüzden tarayıcılar her boşluğu %20 ile (sorgu dizelerinde ise + ile) değiştirir. Link yine aynı şekilde çalışır.

URL'ler büyük/küçük harfe duyarlı mı?

Kısmen. Şema ve alan adı büyük/küçük harfe duyarlı değildir; yani EXAMPLE.com ile example.com aynı sitedir. Yol ve sorgu ise sunucuya bağlı olarak büyük/küçük harfe duyarlı olabilir; bu yüzden /About ve /about farklı sayfalar olabilir.

URL'de www veya https olması şart mı?

Hayır. Baştaki www yalnızca isteğe bağlı bir alt alan adıdır ve birçok site onsuz da çalışır. Tarayıcı şemayı sizin yerinize eklediği için bir URL'yi genellikle https:// olmadan yazabilirsiniz; ancak eksiksiz bir URL'de her zaman bir şema bulunur.

Bir URL en fazla ne kadar uzun olabilir?

Tek ve kesin bir sınır yoktur. HTTP standardı (RFC 9110), yazılımların en az 8.000 karakterlik URL'leri desteklemesini önerir; bazı sunucular ve uygulamalar daha uzun URL'leri reddeder. Uzun URL'leri paylaşmak da zordur; insanların onları kısaltmasının nedeni de budur.

Bir URL'nin güvenli olup olmadığını nasıl anlarım?

Gerçek alan adını bulmak için host kısmını sağdan sola okuyun, adreste birbirine benzeyen harflere ve @ işaretine dikkat edin, kısa linkleri de açmadan önce genişletin. Asma kilit yalnızca bağlantının şifreli olduğunu gösterir; sitenin güvenilir olduğunu göstermez.

Kısa URL nedir?

Kısa URL, daha uzun bir URL'ye yönlendiren, u2l.ai/launch gibi derli toplu bir linktir. Gönderilerde, mesajlarda, basılı materyallerde ve QR kodlarda paylaşması daha kolaydır. U2L AI, kayıt gerektirmeden ücretsiz kısa linkler oluşturur.

U2L AI'ı denemeye hazır mısınız?

Sonsuza dek ücretsiz plan. Kredi kartı gerekmez.